• DOLAR 00:13
    5.5633 (0.14)
  • EURO 00:13
    6.1703 (0.05)
  • ALTIN 00:06
    271.952 (0.26)

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

4 ay önce eklendi
5 dakika 47 saniyede okuyabilirsiniz
Hemen hemen hepimiz hayatımızda en az bir kere fal okumuşuzdur hatta kahve falına bakanlar bile vardır... Bu fal belki doğru belki yanlış çıkmıştır ancak kesinlikle okurken/yorumlanırken bir etki altına girilmiştir. Çünkü bahsedilen şey sizin hakkınızda oldukça özel bir şey. Kimi aşk, kimi para, kimi sağlık olan önemli ve kişiye özel ama herkesin başına gelebilecek konular hakkındadır. Falların herhangi bir doğru çıkma durumunda ise astrolojiye olan takıntı kişide açığa çıkar. Gelin hep beraber bu etkinin bilimsel açıklamasına bir göz atalım.

Herkesin Başına Gelebilecek Şeyler

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Herkes ve her durum için geçerli, kapsayıcı yargıların, kişiye özel ve spesifik durumları tanımlıyor gibi aktarılmasıyla, kişinin bilişsel yanılgıya düşmesine, Barnum(Forer) etkisi denir.

Beynimiz Verileri Oranlıyor

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Beynimiz, mevcut durum ya da geçmiş ile ilgili verilen bilgilerin doğruluk oranına bakarak, gelecek ile ilgili bilgilerin, doğru olma olasılığını hesaplar. Verilen bilgiler kapsayıcı ve seçenekler barından cinsten olunca, hiçbir şey bilmeseniz de yargılarınızın %85 oranında, doğru olacağı, deneysel olarak ispatlanmıştır.

Forer Çalışma Yapıyor

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Amerikalı psikolog Bertham Forer, 1948 yılında gerçekleştirdiği çalışma ile astrolojinin, her türlü falcılığın, bazı kişilik testlerinin ve grafoloji, frenoloji, kuantoloji gibi sözde bilimlerin, algımızı nasıl yanlış yönlendirdiğini ortaya koymuştur.

Forer’ın Yaptığı Deney

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Öğrencilere birer kişilik analiz metni verilir ve onlardan metni okuyarak, analizin kendilerine uygunluğu konusunda bir değerlendirmede bulunmaları, bunu da 0 ile 5 skalasında puanlamaları istenir (0 hiç uymuyor, 5 çok uyuyor şeklinde). Deneye katılan öğrenciler, kendilerine verilen kişilik analizinin, gerçekten kendilerine özel hazırlandığını düşünerek, sahte analizi %85 oranında doğru bulmuşlardır. Oysa sahte kişilik analizi, Forer tarafından gazetelerde yayınlanmış, yıldız fallarından derlenmiş bir metindir. Öğrencilerin kişilik analizinin uygunluğuna, verdikleri puanların ortalaması, 4,2′ dir.  Deney, defalarca tekrarlanır ancak sonuç değişmez.
Forer’in bu çalışmasıyla, çok genel, hemen hemen herkese uyabilecek ifadelerin, biraz övücü bir tonda, kişiye özgü bir durummuş gibi söylenmesinin, insanların eleştirel düşünce kabiliyetini körelttiği ve söylenenlere inanma eğilimini güçlendirdiği gözlenmiştir.

Forer’i Haklı Çıkaran Bir Diğer Güçlü Kanıt

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Forer etkisinin varlığının bir başka güçlü kanıtı ise Forer’in bütün öğrencilere aynı kişilik analizini vermesidir. Deneye katılan yüzlerce öğrencinin, aynı ya da çok benzer karakter özelliklerine sahip olmaları imkansız olduğuna göre, geriye kalan kalan tek seçenek, metnin tüm katılımcıların karakter özelliklerini kapsayıcı nitelikte olmasıdır.

Değerli Ve Biricik Olduğumuzu Duymak İstiyoruz

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Geleceğin belirsiz olmasının yarattığı huzursuzluk, örselenmiş öz güvenin yol açtığı kaygılar ve günlük hayatın sıkıntılarıyla birleşip üzerimize çullandığında, değerli ve biricik olduğumuza vurgu yapan, umut dolu haberleri çok azımız reddedebilir. Bu tür metinler, beynimizin düşünme sistemlerinden, daha otomatik, daha hızlı, daha tatmin edici olanları harekete geçirmektedir. Bilimsel, eleştirel düşünme sistemine kıyasla, bu ilk sistemin daha fazla kabul görmesi hiç şaşırtıcı değildir.

Zararsız Görünen Bir İnanç

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Sık kullanılan“Fala inanma, falsız kalma!”deyimi ile de ifade edildiği gibi, çoğu kişi falların hayatımıza olumsuz bir etki yapmayacağına, bilakis moral ve motivasyonu yükselttiği için olumlu etkilerinin olacağını düşünmektedir. Ancak bugün yapılan bilimsel çalışmalar, düşünme sistemlerinin, egzersizlerle geliştirilebildiğini, buna karşılık bilişsel yanılgılara teslim olmuş düşünme sistemlerini kullanmanın geriletici etkisi olduğu kanıtlanmıştır.

Hayata Yaklaşım Biçimimizi Etkiliyor

Fala İnanma Falsız Kalma | Falların Bilimsel Açıklaması

Sonuç olarak; eğer düşünme sistemimiz fala inanmamanız gerektiğini söylüyorsa, falsız kalmalıyız. Çünkü ancak bu sayede, bilişsel yanılgıları farkına varabilir, daha objektif, daha eleştirel ve daha ön yargısız bir tutum benimseyebilir, yani düşünme sistemimizi daha yetkin kılabiliriz.

Reklam Engelleyici Kullanıyorsunuz!
Sitemizden yararlanabilmek için reklam engelleyicileri kapatmanız gerekmektedir.